Project Description

Uit het juiste hout

Voor de rubriek Je eigen straatje van OneWorld keek ik binnen bij mensen met duurzame ambities. Deze keer interviewde en fotografeerde ik Tineke en Herma. “We voelen dat de aarde schreeuwt.”

Eigenlijk was Tineke Alberts niet van plan de boerderij van haar ouders over te nemen. Ze had haar handen vol aan haar volkstuin en woonde in een fijne woongroep in Zwolle. Haar huisgenoten moedigden haar aan om de biologisch-dynamische landbouwschool, gebaseerd op de leer van antroposoof Rudolf Steiner, te volgen.

“Eerst moest ik erom lachen, dat zweverige gedoe. Ik begreep het gewoon niet, de engelen en de natuurwezens.” Na de studie besloot Tineke om toch op de familieboerderij in de Noordoostpolder te gaan wonen.

Twee jaar later trok vriendin Herma Ronda bij haar in. Inmiddels draait hun leven om het vinden van een balans met de natuur. Samen verbouwen ze afwisselend aardappelen met uien, en erwten met grasklaver. Naast het huis kweken ze zaden voor pompoen, calendula en raapstelen.

Oude rassen

De twee boerinnen willen dat mensen leren beseffen hoe voedsel wordt geproduceerd. Daarom organiseren ze open dagen voor bezoekers, die een wandelroute en een geocacheroute kunnen lopen om met eigen ogen te zien dat ook oude, onbekende rassen (zoals de Arosa, een groene sperzieboon die niet machinaal geoogst kan worden) het nog prima doen. Dat het goed is voor de bodem om allerlei gewassen door elkaar te laten groeien en dat je geen bestrijdingsmiddelen nodig hebt. Herma: “We vertellen hen ook dat we onze voedselindustrie in handen leggen van mensen die doen alsof onze grondstoffen oneindig zijn en die niet op het milieu of onze gezondheid letten. Dat moet anders. We voelen dat de aarde schreeuwt.”

De angst van Tineke is vooral dat de genetische diversiteit van fruit- en groentesoorten steeds kleiner wordt, omdat een handvol multinationals de handel in zaad domineert. Dat maakt rassen vatbaarder voor ziektes. “Straks zijn we alles kwijt. Dat terwijl we nu al steeds afhankelijker worden van gif om ziektes te bestrijden, waar nooit is onderzocht wat het effect van al die pesticiden is op lange termijn.”

Ze gelooft niet dat chemische bestrijdingsmiddelen veilig voor de mens zijn bevonden door de wetenschap. Die scepsis is ontstaan toen haar oma verlamd raakte en vermoedde dat de oorzaak daarvan DDT was, het bestrijdingsmiddel dat sinds 1973 in ons land verboden is.

Tineke: “Vroeger zeiden ze van DDT ook dat er geen schadelijke gevolgen waren. Bovendien kunnen wetenschappers net zo lang iets onderzoeken tot ze hun eigen verhaal in de wereld kunnen zetten.” Om dezelfde redenen is ze tegen genetische modificatie. “Je kunt niet snijden in planten zonder dat je weet wat de gevolgen ervan zijn.” Wat haar oma overkwam, motiveert Tineke om idealistisch te zijn. “Ik had graag kinderen gewild, maar nu is het mijn bestemming om het vuur van een betere wereld te verspreiden. Zo voelt het van binnen.”

Dwangmatig

Aanvankelijk remde Herma haar vriendin nog af, maar inmiddels waardeert ze Tinekes discipline. Zo koken ze altijd hun water in een keteltje op de houtkachel in de woonkamer en gooien dat vervolgens in een thermoskan. Herma: “Tineke kan daar dwangmatig in zijn. Ik ben soms rebels en zet snel een kop thee met de waterkoker.” Tineke kan daar wel om lachen, maar leest Herma soms ook de les.

Tineke: “Zij is meer van het gemak en comfort, terwijl ik vind dat we het roer rigoureus moeten omgooien. We zijn met z’n allen veel te afwachtend als het gaat om duurzaamheid.” Ze roept zelfs harder dan Herma dat iedereen vegetarisch moet worden, terwijl Herma de enige vegetariër in huis is. Tineke: “Ik ben bezig om die stap te maken, maar ik mis soms nog de bite van vlees. Dat zit tussen de oren denk ik.” Herma wil haar huisgenote niet veranderen. “Ik vind dat je elkaar niet moet dwingen om bepaalde keuzes te maken. Ze kookt al vegetarisch voor mij en doet dat ook steeds vaker voor zichzelf.”

Mijn druppel

Het liefst zouden Tineke en Herma helemaal zelfvoorzienend zijn op het gebied van energie. Daarom investeren ze komend jaar in zonnecellen, een windmolen en een accu die stroom opslaat. Afgelopen jaar sloten ze het gas al af, omdat ze willen stoppen met fossiele energie.

Nu hangt er een paneel met infraroodstraling op elektriciteit boven de keukentafel, die stralingswarmte geeft, en een elektrische boiler voor een warme douche. Willen ze in bad, dan gooien ze buiten water in een ijzeren kuip en branden er een vuurtje onder. Na een uur kunnen ze erin. Toch hebben ze allebei nog een auto. Herma: “Dat is het nadeel van op het platteland wonen. Het begint wel rot te voelen dat ik in een diesel rijd.” Ze wil binnen een jaar één van de auto’s weg doen.

De vriendinnen beseffen dat ze niet bepaald mainstream zijn. Zo neemt Tineke elke ochtend een koud bad. Herma gaat elke week twee keer badmintonnen en is dan als eerste onder de douche vandaan, omdat ze geen zeep en shampoo gebruikt. Herma: “Daar zit vulmiddel, dat bestaat uit kleine deeltjes plastic. Wat weer in de oceaan terechtkomt. Maar niemand begrijpt dat.” Dat onbegrip belet haar niet om ermee door te gaan. “Je kunt met heel veel kleine dingen verschil maken. Het is misschien wel een druppel op de gloeiende plaat, maar het is wel míjn druppel.”

Meer werk uit mijn portfolio